دموکراتهای مجلس نمایندگان پس از کسب اکثریت در انتخابات میاندورهای نوامبر ۲۰۲۶، با این پرسش اساسی مواجهاند که آیا باید از قدرت استیضاح علیه دونالد ترامپ استفاده کنند یا نه.
گزارش پولیتیکو نشان میدهد بسیاری از نمایندگان دموکرات آمادگی رأی دادن به استیضاح را دارند، اما همزمان هشدار میدهند این مسیر پر از موانع ساختاری، سیاسی و عملیاتی است. حرکت عجولانه میتواند نه تنها به شکست منجر شود، بلکه به نفع خود ترامپ تمام شده و برنامههای اصلی حزب را نابود کند.
مانع ساختاری سنا و آستانه دو سوم
مهمترین و سختترین مانع، ساختار قانون اساسی آمریکاست. استیضاح در مجلس نمایندگان فقط به معنای متهم کردن رئیسجمهور است.
برای برکناری او، سنا باید با اکثریت دوسوم (حداقل ۶۷ رأی در صورت حضور کامل ۱۰۰ سناتور) رأی به محکومیت بدهد. حتی اگر دموکراتها سنا را هم کنترل کنند، همچنان به حمایت حداقل حدود ۱۱ سناتور جمهوریخواه نیاز دارند. تجربه دو استیضاح قبلی ترامپ نشان داده این حمایت تقریباً غیرممکن است. در استیضاح دوم (پس از رویداد ۶ ژانویه ۲۰۲۱) فقط هفت جمهوریخواه به محکومیت رأی دادند و ترامپ تبرئه شد.
گریگوری میکس، نماینده دموکرات نیویورک و دادستان سابق، صراحتاً گفته است: «من دادستان سابق هستم. کسی را متهم نمیکنید اگر فکر نکنید میتوانید محکومش کنید». این نگاه عملگرایانه در میان بخش قابل توجهی از دموکراتها وجود دارد. بدون چشمانداز واقعی برای محکومیت در سنا، استیضاح به یک حرکت نمادین و بینتیجه تبدیل میشود که فقط زمان و انرژی حزب را تلف میکند.
خطر تقویت پایگاه ترامپ و تبدیل او به قربانی
دومین مانع بزرگ، خطر سیاسی مستقیم است. جیمی راسکین، نماینده مریلند و گزینه محتمل ریاست کمیته قضایی مجلس هشدار داده ترامپ از استیضاح سوم استقبال میکند. راسکین گفته ترامپ این را آخرین امید برای بسیج پایگاه رو به افول ماگا میداند. ترامپ خودش بارها اعلام کرده دو استیضاح قبلی از نظر سیاسی به نفعش بوده و بهتازگی نیز از چشمانداز استیضاح سوم استقبال کرده است.دموکراتها نگراناند فرایند استیضاح، ترامپ را بار دیگر به عنوان قربانی حزبگرایی و «تعقیب سیاسی» معرفی کند. این روایت میتواند حامیان او را متحدتر کند و انرژی تازهای به کمپینهای جمهوریخواه بدهد. بسیاری از نمایندگان باتجربه که در دو استیضاح قبلی حضور داشتند، تأکید میکنند حرکت شتابزده دقیقاً همان چیزی است که ترامپ میخواهد.
انحراف از اولویتهای معیشتی و قانونگذاری
سومین مشکل جدی، منحرف شدن از دستور کار اصلی حزب است. رأیدهندگان دموکرات و مستقل در انتخابات میاندورهای بیشتر به مسائل اقتصادی، هزینههای زندگی، بیمه درمانی و تورم رأی دادند. یک فرایند طولانی و جنجالی استیضاح میتواند تمام توجه رسانهای و سیاسی را به خود جلب کند و برنامههای قانونگذاری دموکراتها را به حاشیه براند.نمایندگانی مثل بن تامپسون گفتهاند استیضاح اولویت آنها نیست. حکیم جفریز، رهبر دموکراتها و گزینه سخنگو نیز تاکنون رویکرد بسیار محتاطانهای داشته و تأکید کرده عجلهای در کار نیست. بسیاری از اعضا نگراناند استیضاح «اکسیژن» را از اولویتهای واقعی بمکد و به حزب این پیام را منتقل کند که به جای حل مشکلات مردم، درگیر جنگ سیاسی شدهاند.
نبود اجماع کامل داخلی و احتیاط رهبری
چهارمین مانع، نبود اجماع کامل درون حزب است. پولیتیکو با ۱۴ نماینده دموکرات از طیفهای مختلف ایدئولوژیک مصاحبه کرده است. نتیجه این است که تمایل به استیضاح وجود دارد، اما سطح احتیاط بسیار بالاست. برخی نمایندگان میگویند اگر قطعنامهای به صحن بیاید به آن رأی میدهند، اما خودشان اولویتشان نیست. رهبری حزب، از جمله جفریز و راسکین ترجیح میدهند ابتدا تحقیقات نظارتی گسترده انجام گیرد تا پروندهای قوی ساخته شود.
این احتیاط ناشی از تجربههای قبلی است. دموکراتها دو بار ترامپ را استیضاح کردند و هر دو بار در سنا شکست خوردند. بسیاری از اعضا میگویند تکرار همان الگو بدون آمادگی کافی، اشتباه راهبردی است.
نیاز به ساختن پرونده قوی و حمایت عمومی
پنجمین مانع، ضرورت ساختن پروندهای محکم و متقاعدکننده برای افکار عمومی است. بدون مدارک روشن و زمینهسازی رسانهای، استیضاح صرفاً حزبی و ضعیف به نظر میرسد. دموکراتها ترجیح میدهند ابتدا از قدرت نظارت کمیتهها برای بررسی ادعاهای فساد، معاملات خانوادگی ترامپ، مسائل مرتبط با اپستین و عملکرد مقامات کابینه استفاده کنند. استیضاح به عنوان ابزاری در جعبه ابزار باقی میماند، اما نه اولویت فوری.
استیضاحهای بزرگ در تاریخ آمریکا
استیضاح در تاریخ ایالات متحده ابزاری بسیار نادر بوده است. تاکنون هیچ رئیسجمهوری با رأی سنا برکنار نشده و هیچ معاون رئیسجمهوری نیز هرگز استیضاح نشده است.
نخستین مورد، اندرو جانسون در سال ۱۸۶۸ بود. او پس از ترور لینکلن رئیسجمهور شد و به دلیل درگیری شدید با کنگره بر سر سیاستهای بازسازی جنوب و نقض قانون Tenure of Office Act استیضاح شد. مجلس نمایندگان او را متهم کرد، اما سنا با اختلاف فقط یک رأی (۳۵ به ۱۹) او را تبرئه کرد.
دومین مورد، بیل کلینتون در سال ۱۹۹۸ بود. او به اتهام شهادت دروغ و اخلال در روند عدالت مرتبط با رسوایی مونیکا لوینسکی استیضاح شد. مجلس نمایندگان دو ماده استیضاح را تصویب کرد، اما سنا او را تبرئه کرد.
سومین و چهارمین مورد مربوط به دونالد ترامپ است. او در دسامبر ۲۰۱۹ به اتهام سوءاستفاده از قدرت و اخلال در کار کنگره (موضوع تماس با اوکراین) و در ژانویه ۲۰۲۱ به اتهام تحریک شورش (رویداد ۶ ژانویه) استیضاح و هر دو بار در سنا تبرئه شد. ترامپ تنها رئیسجمهوری است که دو بار استیضاح شده است.
ریچارد نیکسون در سال ۱۹۷۴ در آستانه استیضاح قرار داشت و کمیته قضایی مجلس سه ماده استیضاح علیه او تصویب کرده بود، اما پیش از رأیگیری کامل مجلس استعفا کرد. این نزدیکترین مورد به برکناری یک رئیسجمهور از طریق استیضاح بوده است.این تاریخچه نشان میدهد استیضاح بیشتر ابزار فشار سیاسی بوده تا وسیله واقعی برکناری. دموکراتهای امروز دقیقاً به همین سابقه نگاه میکنند.
در مجموع باید گفت دموکراتها قدرت استیضاح در مجلس نمایندگان را دارند و بسیاری حاضرند در صورت رسیدن به صحن به آن رأی دهند، اما موانع ساختاری سنا، خطر تقویت ترامپ، انحراف از اولویتهای معیشتی، نبود اجماع کامل و نیاز به پرونده قوی سبب شده امکان پیشبرد سریع و موفق استیضاح بسیار محدود باشد. نتیجه محتملتر در ماههای آینده، تمرکز روی تحقیقات نظارتی گسترده است تا استیضاح مستقیم و فوری رئیسجمهور.





نظر شما